Lecisz z Hiszpanii do Włoch albo z Włoch na Majorkę, Wyspy Kanaryjskie czy do Barcelony? Przygotuj dokument. Włochy jako pierwsze przywróciły kontrole na granicach po kryzysie migracyjnym w Ceucie, a Hiszpania odpowiedziała tym samym. Na lotniskach i w portach pojawiły się kontrole, kolejki i – co najważniejsze – pytania turystów: paszport czy dowód do Hiszpanii i Włoch?

Spór między Rzymem a Madrytem rozpoczął się po gwałtownym napływie migrantów z Maroka do hiszpańskiej Ceuty, położonej w Afryce Północnej. Włoskie władze uznały, że sytuacja może stwarzać ryzyko dalszych przemieszczeń migrantów w obrębie Europy i od 1 sierpnia 2026 roku przywróciły kontrole wobec osób przybywających z Hiszpanii drogą lotniczą i morską.

Madryt stanowczo odrzucał argumentację Rzymu. Hiszpania wskazywała, że osoby, które przedostały się do Ceuty, nie mogą po prostu swobodnie ruszyć dalej do kontynentalnej Europy bez wymaganych dokumentów. Po kilku dniach politycznej wymiany ciosów Hiszpania odpowiedziała jednak własnym środkiem. Od 8 sierpnia rozpoczęła tymczasowe kontrole pasażerów przylatujących i przypływających z Włoch. Mają obowiązywać co najmniej do 7 września, choć termin może zostać zmieniony zależnie od rozwoju sytuacji.

Kontrole graniczne Hiszpania–Włochy. Co się dzieje na lotniskach?

Hiszpańskie kontrole mają charakter wyrywkowy. Policjanci mogą sprawdzać dokumenty pasażerów po wyjściu z samolotu, bez kierowania całego rejsu do klasycznej strefy kontroli paszportowej. W praktyce oznacza to jednak, że podróż, która jeszcze niedawno odbywała się jak typowy lot wewnątrz strefy Schengen, może zakończyć się dodatkową kontrolą dokumentów.

Podobne sytuacje występują po stronie włoskiej. Pasażerowie przylatujący z Hiszpanii skarżyli się na dodatkowe kontrole i wydłużony czas opuszczania lotnisk.

Dla turysty najważniejsze jest jedno: dokument trzeba mieć przy sobie i musi być ważny.

Paszport czy dowód do Hiszpanii i Włoch? Co musi mieć Polak?

Tu pojawiło się najwięcej zamieszania, szczególnie na Balearach. Biura podróży zaczęły otrzymywać pytania od klientów, czy przywrócenie kontroli oznacza automatyczny obowiązek posiadania paszportu. Co w sytuacji, gdy podróż już trwa wewnątrz strefy Schengen i turyści przemieszczają się na podstawie dowodów osobistych?

Odpowiedź jest istotna szczególnie dla osób, które zastanawiają się, jaki dokument do Hiszpanii lub Włoch należy obecnie zabrać.

Polak nie musi mieć paszportu. Wystarczy dowód osobisty

Obywatel Polski, podobnie jak pozostali obywatele Unii Europejskiej, może podróżować między Hiszpanią a Włochami z ważnym dowodem osobistym albo ważnym paszportem. Tymczasowe przywrócenie kontroli granicznych nie zmienia tej zasady.

Oznacza to, że dowód osobisty do Hiszpanii nadal jest wystarczającym dokumentem dla obywatela Polski. Tak samo wygląda sytuacja w przypadku podróży do Włoch – ważny dowód osobisty pozwala przekroczyć granicę także podczas obowiązywania tymczasowych kontroli.

Gdy państwo należące do strefy Schengen przywraca kontrolę na granicy wewnętrznej, obywatel UE może zostać poproszony o okazanie ważnego dowodu osobistego lub paszportu.

Uwaga! Prawo jazdy, karta bankowa czy zdjęcie dowodu w telefonie nie są dokumentami podróży i nie należy liczyć, że zastąpią dowód osobisty lub paszport.

Co z turystami spoza Unii Europejskiej?

Tu zasady są inne. Obywatele państw spoza UE podróżujący między Hiszpanią a Włochami powinni mieć ważny paszport, a w zależności od obywatelstwa również wizę albo odpowiedni dokument pobytowy. Właśnie ta grupa znajduje się w centrum obecnych kontroli, ponieważ oba państwa uzasadniają wprowadzenie środków kwestiami migracyjnymi i bezpieczeństwa.

W przypadku wątpliwości policja może skierować pasażera do dokładniejszej kontroli i zweryfikować, czy spełnia warunki wjazdu.

Majorka. Paszport czy dowód? Turyści pytają o dokumenty

Na Balearach nowe zasady wywołały sporo zamieszania. Przedstawiciele branży turystycznej alarmowali, że biura podróży otrzymują wiele telefonów od pasażerów pytających o wymagane dokumenty. Największy problem dotyczył pogłosek, że osoby podróżujące między Hiszpanią a Włochami bez paszportu mogą mieć problemy z wejściem na pokład lub przekroczeniem granicy.

Dla obywateli UE taka interpretacja jest błędna. Ważny dowód osobisty jest wystarczającym dokumentem podróży. Polski turysta lecący na Majorkę nie musi więc z powodu nowych kontroli wyrabiać paszportu.

Nie zmienia to jednak faktu, że warto mieć dokument pod ręką jeszcze przed opuszczeniem samolotu, ponieważ kontrole mogą odbywać się bezpośrednio przy wyjściu z rękawa lub w pobliżu bramki.

Terminal lotniska Gran Canaria na Wyspach Kanaryjskich z niewielką liczbą podróżnych
Terminal lotniska Gran Canaria. Kontrole podróżnych z Włoch zostały rozszerzone
również na lotniska na Wyspach Kanaryjskich. Fot. Ścieżki Mojego Świata

Kontrole graniczne także na Wyspach Kanaryjskich

Hiszpania rozpoczęła kontrole najpierw na głównych lotniskach, w tym w Madrycie i Barcelonie, a następnie rozszerzała je na kolejne porty obsługujące bezpośrednie połączenia z Włochami.

Kontrole rozszerzono również na najważniejsze kierunki turystyczne, w tym Baleary i Wyspy Kanaryjskie. Oznacza to, że osoby przylatujące z Włoch na Teneryfę, Gran Canarię czy inne wyspy obsługujące bezpośrednie połączenia mogą zostać poproszone o okazanie dokumentów. Także tutaj pojawia się pytanie: paszport czy dowód na Wyspy Kanaryjskie? W przypadku obywatela Polski zasada pozostaje taka sama – wystarczy ważny dowód osobisty albo paszport.

Kontrole dotyczą połączeń lotniczych i morskich między oboma państwami. Hiszpania zapowiedziała ich utrzymanie od 8 sierpnia do 7 września, z możliwością ponownej oceny sytuacji.

Włochy zaczęły, Hiszpania odpowiedziała

Cała sytuacja jest efektem politycznego sporu o migrację, ale jego konsekwencje odczuwają przede wszystkim zwykli pasażerowie.

Włochy jako pierwsze zdecydowały się na dodatkowe kontrole po kryzysie w Ceucie. Hiszpania uznała te działania za nieuzasadnione i odpowiedziała własnymi kontrolami wobec pasażerów z Włoch. Komisja Europejska przypomina, że państwa strefy Schengen mogą czasowo przywracać kontrole na granicach wewnętrznych w sytuacji poważnego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Co jest najważniejsze dla turystów? Jeśli podróżujesz między Hiszpanią a Włochami, miej przy sobie ważny dokument tożsamości. Musisz też założyć, że podróż może potrwać nieco dłużej niż zwykle ze względu na kontrole.

Jeśli więc przed wakacyjnym wyjazdem zastanawiasz się, paszport czy dowód do Hiszpanii i Włoch, dla obywatela Polski odpowiedź jest prosta: wystarczy ważny dowód osobisty lub paszport. Sam fakt przywrócenia kontroli w strefie Schengen nie oznacza obowiązku posiadania paszportu.

Źródła: Majorca Daily Bulletin, Politico, wyspykanaryjskie.info, Komisja Europejska, Your Europe
Fot.: Ścieżki Mojego Świata

Czytaj również: